Një valë kërcënimesh për shpërthime në avionë ka vënë në alarm autoritetet europiane, duke nxitur një hetim të përbashkët mes agjencive të sigurisë në disa shtete. Dhjetëra fluturime janë përfshirë në këtë situatë gjatë ditëve të fundit, ndërsa në qendër të dyshimeve të para është vendosur Rusia.
Gazeta britanike “Financial Times”, duke iu referuar burimeve nga shërbimet e inteligjencës, raporton se hetuesit po shqyrtojnë mundësinë e një operacioni të organizuar nga rrjete pro-Kremlinit ose grupe të specializuara në sulme kibernetike.
Për momentin, autoritetet nuk kanë arritur të identifikojnë përfundimisht personat përgjegjës. Gjithashtu, nuk ka prova përfundimtare që të konfirmojnë se këto veprime janë urdhëruar apo drejtuar nga strukturat shtetërore ruse.
Mesazhet kërcënuese janë shpërndarë përmes adresave anonime, të krijuara nga vende të ndryshme. Një prej gjurmëve të identifikuara nga hetuesit të çon deri në Kolumbi. Një tjetër element që ka tërhequr vëmendjen është fakti se shumë prej emaileve ishin hartuar në gjuhën e vendeve ku ndodheshin aeroportet e shënjestruara.
Në një mesazh të mbërritur në redaksitë e mediave irlandeze, autorët pretendonin se kishin përdorur një metodë të quajtur “multithreading”, përmes së cilës kishin përfshirë persona në Europë dhe kishin siguruar akses në pajisje, serverë dhe llogari të komprometuara.
Edhe aeroporti Fiumicino i Romës është përballur me një kërcënim të tillë. Sipas raportimeve, mesazhi ishte lidhur me grupin ultranacionalist rus “Male State”. Kreu i kësaj organizate, Vladislav Pozdnyakov, ka mohuar kategorikisht përfshirjen.
Shqetësimi për këto veprime nuk është i ri për Lituaninë. Vidas Ksanas, përgjegjës për sigurinë aeroportuale në këtë vend, ka deklaruar se kërcënime të ngjashme janë marrë edhe më parë nga persona që pretendonin se përfaqësonin këtë grup.
Një precedent tjetër daton në tetor 2023, kur më shumë se 1.500 alarme të rreme për bomba goditën shkolla dhe kopshte në Lituani. Në atë kohë, autoritetet vendase ngritën dyshime për përfshirjen e një aktori shtetëror, ndërsa burime të inteligjencës ia atribuuan veprimet aktivistëve rusë, të cilët dyshohej se vepronin të nxitur nga shërbimet e Kremlinit.
Paralelisht me hetimet për kërcënimet ndaj aviacionit, një tjetër incident kibernetik është regjistruar në infrastrukturën europiane. Këtë herë, objektiv ka qenë kompania Bbt Se, e përfshirë në ndërtimin e Tunelit të Brennerit, një projekt strategjik që lidh Austrinë me Italinë.
Sipas medias austriake “Tiroler Tageszeitung”, persona të paautorizuar kanë depërtuar në të dhëna që ishin të aksesueshme përmes internetit. Pas zbulimit të incidentit, kompania ka aktivizuar masat e sigurisë, ka shkëputur sistemet e prekura dhe ka nisur një hetim teknik për të zbuluar se çfarë informacioni është ekspozuar.
Deri tani nuk raportohet për pasoja në funksionimin e kompanisë apo aktivitetet e saj të përditshme.
Zhvillimet e fundit kanë shtuar vëmendjen e autoriteteve europiane ndaj kërcënimeve hibride, të cilat përfshijnë jo vetëm sulmet kibernetike, por edhe fushatat e dezinformimit dhe krijimin e panikut përmes alarmeve të rreme. Hetuesit po përpiqen të zbardhin nëse episodet e fundit janë të lidhura me njëra-tjetrën apo bëhet fjalë për ngjarje të veçuara.
